GSLV-F17 એ EOS-05 સેટેલાઇટને અંતરિક્ષમાં સફળતાપૂર્વક છોડ્યું

4 સપ્ટેમ્બરની સવારે 2:55 વાગ્યે ભારતનું GSLV-F17 રોકેટ શ્રીહરિકોટા પરથી અંતરિક્ષમાં ઉડાન ભરીને EOS-05 સેટેલાઇટને તેની નિર્ધારિત ઓર્બિટમાં છોડવામાં સફળ રહ્યું. આ મિશન સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરના બીજા લોન્ચ પેડ પરથી કરવામાં આવ્યું.

GSLV-F17 ભારતના GSLV રોકેટની 19મી ઉડાન છે, જેમાં EOS-05 અર્થ ઓબ્ઝર્વેશન સેટેલાઇટને Sub-Geosynchronous Transfer Orbit માં પહોંચાડવામાં આવ્યું. આ સેટેલાઇટ પૃથ્વીની તસવીરો અને તેની સાથે સંકળાયેલી માહિતી અંતરિક્ષમાંથી એકત્ર કરશે.

રોકેટ ત્રણ સ્ટેજમાં કાર્ય કરે છે. સૌથી નીચે પ્રથમ સ્ટેજ S139 નામનું મોટું સોલિડ રોકેટ મોટર છે, જેમાં લગભગ 138 ટન પ્રોપેલન્ટ હોય છે અને તે લગભગ 100 સેકન્ડ સુધી કાર્ય કરે છે. આથી 4,800 કિલો ન્યુટન સુધીની શક્તિ મળે છે. તેના કિનારાઓ પર ચાર લિક્વિડ બૂસ્ટર લગેલા હોય છે.

પ્રથમ સ્ટેજ પછી બીજો સ્ટેજ GS2 સક્રિય થાય છે, જેમાં વિકાસ એન્જિન લગાવેલું છે જે તરલ ઈંધણથી ચાલે છે. આ સ્ટેજ લગભગ 150 સેકન્ડ સુધી કાર્ય કરે છે અને 846 કિલો ન્યુટન સુધીની શક્તિ ઉત્પન્ન કરે છે. તેનું કાર્ય રોકેટને આગળની ઊંચાઈ અને ઝડપ આપવાનું છે જેથી સેટેલાઇટ તેની નિર્ધારિત ઓર્બિટ તરફ વધી શકે.

ત્રીજો સ્ટેજ ક્રાયોજેનિક અપ્પર સ્ટેજ (CUS) છે, જે લિક્વિડ ઓક્સિજન અને લિક્વિડ હાઈડ્રોજનથી ચાલે છે. આ એન્જિન 75 કિલો ન્યુટન સુધીની શક્તિ આપે છે અને લગભગ 814 સેકન્ડ સુધી કાર્ય કરે છે. તેનું કાર્ય સેટેલાઇટને જરૂરી ઝડપ આપી ટ્રાન્સફર ઓર્બિટ સુધી પહોંચાડવાનું છે. આ ક્રાયોજેનિક સ્ટેજ ભારતમાં વિકસાવવામાં આવ્યો છે અને જાન્યુઆરી 2014 થી GSLV મિશનોમાં તેનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.

રોકેટના સૌથી ઉપર EOS-05 સેટેલાઇટને 4 મીટર વ્યાસવાળા ઓગિવ કોમ્પોઝિટ પેલોડ ફેરિંગની અંદર મૂકવામાં આવ્યો છે, જે વાયુમંડળમાંથી પસાર થતી વખતે સેટેલાઇટને હવામાંના દબાણ અને બાહ્ય પ્રભાવોથી બચાવે છે.

GSLV-F17 ની ઊંચાઈ લગભગ 51.7 મીટર છે અને ઉડાન દરમિયાન તેનો માસ લગભગ 420 ટન હોય છે. આ મિશનમાં રોકેટના ત્રણેય સ્ટેજની અલગ-અલગ ભૂમિકા છે, જે મળીને સેટેલાઇટને તેની નિર્ધારિત ઓર્બિટ સુધી પહોંચાડે છે.