भारताने समान-क्षेत्रफळ नकाशा प्रोजेक्शनच्या व्यापक वापराला समर्थन दिला

संयुक्त राष्ट्र महासभेने शुक्रवारी 'करेक्ट द मॅप' प्रस्ताव मोठ्या बहुमताने मंजूर केला. भारताने या प्रस्तावाला समर्थन देत म्हटले की याला समान-क्षेत्रफळ असलेल्या नकाशा प्रोजेक्शनच्या व्यापक वापर आणि विचाराला प्रोत्साहन देण्याच्या दृष्टीने पाहिले पाहिजे.

हा प्रस्ताव टोगोने मांडला होता आणि आफ्रिकन युनियनच्या देशांनी त्याला समर्थन दिले. 164 देशांनी प्रस्तावाच्या बाजूने मतदान केले, तर सहा देश मतदानासाठी अनुपस्थित होते. अमेरिका एकट्याने विरोध केला. ब्रिटन आणि फ्रान्ससारख्या अमेरिकेच्या सहयोगी देशांनी प्रस्तावाच्या बाजूने मतदान केले.

भारतीय राजनयिक रघु पुरी यांनी संयुक्त राष्ट्र महासभेत म्हटले, "भारत हा प्रस्ताव समान-क्षेत्रफळ असलेल्या नकाशा प्रोजेक्शनच्या व्यापक वापर आणि विचाराला प्रोत्साहन देण्याच्या दृष्टीने पाहतो." त्यांनी स्पष्ट केले की भारताचा दृष्टिकोन कोणत्याही एका विशिष्ट प्रोजेक्शन, जसे इक्वल अर्थ प्रोजेक्शन, च्या समर्थनात नाही.

पुरी यांनी सांगितले की वेगवेगळ्या नकाशा प्रोजेक्शनमध्ये एखाद्या प्रदेशाच्या आकाराबाबत धारणा वेगळी होऊ शकते. भारत या विषयावर तांत्रिक आणि पद्धतशीर दृष्टिकोनातून तटस्थ आहे. आमचे प्रतिनिधी मंडळ अशा भाषेला समर्थन देते जी अचूक नकाशांकनाला प्रोत्साहन देते आणि देश, संस्था व नकाशा तयार करणाऱ्यांना त्यांच्या गरजेनुसार योग्य प्रोजेक्शन निवडण्याची स्वातंत्र्य देते.

भारताचा दृष्टिकोन या तत्त्वापुरता मर्यादित आहे की जेव्हा उद्दिष्ट खंडीय भूभागाच्या सापेक्ष आकाराचे संरक्षण करणे असेल, तेव्हा समान-क्षेत्रफळ असलेल्या नकाशा प्रोजेक्शनला प्रोत्साहन दिले पाहिजे. यामुळे प्रस्तावाचा उद्देश पूर्ण होईल आणि कोणत्याही एका विशिष्ट नकाशांकन पद्धतीला अनावश्यक प्राधान्य मिळणार नाही.

प्रस्तावात असेही म्हटले आहे की 16व्या शतकात समुद्री प्रवासासाठी तयार केलेला मर्केटर प्रोजेक्शन आजही शाळा, माध्यम, डिजिटल प्लॅटफॉर्म आणि अधिकृत सामग्रीमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो. मात्र, यात भूमध्यरेषेपासून दूर असलेल्या प्रदेशांच्या आकारात मोठी विकृती होते.

संयुक्त राष्ट्राच्या प्रस्तावानुसार, अशा प्रकारचे नकाशे आफ्रिका, लॅटिन अमेरिका आणि दक्षिण आशियाच्या वास्तविक आकाराला लहान दाखवतात, ज्यामुळे जगाकडे पाहण्याचा असंतुलित दृष्टिकोन तयार होऊ शकतो. प्रस्तावाचा उद्देश नकाशांमध्ये जगातील वेगवेगळ्या प्रदेशांचे अधिक संतुलित प्रतिनिधित्व सुनिश्चित करणे आहे.