સુપ્રીમ કોર્ટે ફરી ધરપકડ માટે મેજિસ્ટ્રેટની મંજૂરી જરૂરી કરી

ડિજિટલ ડેસ્ક। સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે ફરી ધરપકડની પ્રક્રિયા સ્પષ્ટ કરતાં કહ્યું કે જ્યારે પહેલી ધરપકડ બંધારણના અનુચ્છેદ 22(1) હેઠળ ગેરકાયદેસર જાહેર થાય, ત્યારે આરોપીને ફરી ધરપકડ કરવા માટે મેજિસ્ટ્રેટની મંજૂરી જરૂરી રહેશે. કોર્ટે આ પણ કહ્યું કે અરજીમાં ધરપકડના કારણ લખિતમાં જણાવવું અનિવાર્ય રહેશે.

ફરી ધરપકડ માટે નવી પ્રક્રિયા

આ અરજી ત્યારે જ દાખલ કરી શકાય જ્યારે આરોપીને ધરપકડના આધાર લખિતમાં જણાવવામાં આવ્યા હોય.

અરજીમાં આ પણ સ્પષ્ટ કરવું પડશે કે પહેલી ધરપકડ સમયે ધરપકડનો કારણ કેમ જણાવ્યો ન હતો. સાથે જ તે પોલીસ અધિકારીના વરિષ્ઠ અધિકારીની મંજૂરી પણ જરૂરી રહેશે જેણે પહેલી ધરપકડ કરી હતી.

પ્રશાસનિક સ્તરે તપાસ અને કાર્યવાહી

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે જ્યારે પોલીસ ફરી ધરપકડ માટે અરજી કરે, ત્યારે પ્રશાસનિક સ્તરે વરિષ્ઠ અધિકારી મામલાની તપાસ અન્ય પોલીસ અધિકારીને સોંપશે. આ પગલું ફરી ધરપકડમાં દુરુપયોગ રોકવા માટે છે.

કોર્ટે આ પણ કહ્યું કે જો વિભાગીય તપાસમાં કોઈ અધિકારી વિરુદ્ધ નકારાત્મક નિષ્કર્ષ આવે, તો તેના વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને તેની સેવા પુસ્તિકામાં તેનું રેકોર્ડ દાખલ કરવામાં આવશે.

જસ્ટિસ ભુઇયાંએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ફરી ધરપકડનો નિર્ણય તે જ અધિકારીને નહીં સોંપવામાં આવશે જેણે પહેલી ધરપકડમાં અનુચ્છેદ 22(1)નું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું.

અનુચ્છેદ 22(1)નો વ્યાપક પ્રભાવ

કોર્ટે કહ્યું કે બંધારણનો અનુચ્છેદ 22(1) તમામ પ્રકારની ધરપકડ પર લાગુ પડે છે, ભલે તે સામાન્ય કાયદા હેઠળ હોય કે વિશેષ કાયદા હેઠળ.

આરોપીને આ સાબિત કરવાની જરૂર નથી કે અનુચ્છેદ 22(1)ના ઉલ્લંઘનથી તેને કોઈ નુકસાન થયું છે કારણ કે આ એક મૂળભૂત અધિકાર છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે આ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો પહેલી ધરપકડ અનુચ્છેદ 22(1)ના ઉલ્લંઘનના કારણે રદ કરવામાં આવી હોય અને આરોપીને ફરી ધરપકડ કરવામાં આવે, તો પહેલી મુક્તિને જામીન પર મુક્તિ માનવામાં નહીં આવે.

જ્યારે મેજિસ્ટ્રેટ આ વાતથી સંતોષી જાય કે યોગ્ય કારણોથી ધરપકડના આધાર શરૂઆતમાં ધરપકડ કરાયેલા વ્યક્તિને ન કહી શકાયા હતા પરંતુ પછી જણાવવામાં આવ્યા અને સાથે જ આ વાતથી પણ સંતોષી જાય કે આરોપીને ફરી ધરપકડ કરવાની જરૂર છે, ત્યારે જ તે તપાસ એજન્સીને ફરી ધરપકડની મંજૂરી આપવા આદેશ આપી શકે છે. તેથી કોર્ટે સૂચન કર્યું કે મેજિસ્ટ્રેટને અરજી પર ઝડપથી નિર્ણય લેવું જોઈએ અને એજન્સીને તપાસ કોઈ બી

જસ્ટિસ ઉજ્જ્વલ ભુઇયાં, સુપ્રીમ કોર્ટ જજ

આવા વ્યક્તિને ફરી ધરપકડ કરવા માટે પોલીસને સંબંધિત ન્યાયિક મેજિસ્ટ્રેટ સામે અરજી કરવી પડશે અને મેજિસ્ટ્રેટની મંજૂરી લેવી પડશે.

જસ્ટિસ અતુલ ચંદુરકર, સુપ્રીમ કોર્ટ જજ