नेपाळमध्ये पूरामुळे १२५९ मृत्यू, भारताने डीएनएने ओळख करण्याची तयारी सुरू केली

नेपाळमध्ये २६ ऑगस्ट रोजी हिमालयी भागात बर्फ आणि खडकांच्या सरकण्यामुळे आलेल्या पूरात आतापर्यंत १२५९ लोकांचा मृत्यू झाला आहे. या आपत्तीत हजारो लोक विस्थापित झाले आहेत आणि मोठा आर्थिक नुकसान झाला आहे. भारत सरकारने हरवलेल्या भारतीय नागरिकांची ओळख पटवण्यासाठी त्यांच्या कुटुंबीयांकडून डीएनए नमुने घेऊन प्रोफाइल तयार करण्याची व्यवस्था केली आहे.

नेपाळच्या आपत्ती व्यवस्थापन एजन्सींच्या मते, पूराने भोटेकोशी आणि त्रिशूली नद्यांच्या आसपासच्या भागांना सर्वाधिक प्रभावित केले आहे. वेगवान लाटा वस्ती, रस्ते, पूल आणि वीज प्रकल्पांना मोठे नुकसान पोहोचवले आहे. अनेक ठिकाणी संपूर्ण परिसर मलब्यात बदलला आणि लोकांना सुरक्षित ठिकाणी पोहोचण्यास पुरेसा वेळ मिळाला नाही.

आर्थिक नुकसानीचा प्राथमिक अंदाज सुमारे ३८७.५ अब्ज नेपाळी रुपये म्हणजे सुमारे २.५६ अब्ज डॉलर्स आहे, ज्यात घरं, रस्ते, वीज आणि इतर मूलभूत सुविधा यांचे नुकसान समाविष्ट आहे. आपत्तीमुळे सुमारे २० हजार घरं पुन्हा बांधण्याची गरज आहे, ज्यापैकी ७,५०० घरं पूर्णपणे नष्ट झाली आहेत.

नेपाळमध्ये सापडलेल्या अज्ञात मृतदेहांची ओळख मोठी आव्हान ठरली आहे कारण अनेक मृतदेह दीर्घकाळ पाणी आणि मलब्यात राहिल्यामुळे खराब अवस्थेत सापडले आहेत. काही प्रकरणांमध्ये फक्त मानवी अवशेष मिळाल्यामुळे ओळख करणे कठीण होत आहे. प्रशासन मृतदेहांच्या छायाचित्रे, ओळखीशी संबंधित माहिती, फिंगरप्रिंट आणि डीएनए नमुने सुरक्षित करत आहे जेणेकरून वैज्ञानिक पद्धतीने मृतांचे ओळख पटवता येईल.

भारत सरकारने या प्रक्रियेत नेपाळची मदत करण्यासाठी पावले उचलली आहेत. परराष्ट्र मंत्रालयानुसार, भारतात राहणाऱ्या हरवलेल्या लोकांच्या प्रथम श्रेणीच्या जैविक नातेवाईकांपासून जसे की आई-वडील, भाऊ-बहिण आणि मुलं-मुली यांच्याकडून डीएनए नमुने घेऊन प्रोफाइल तयार केली जाईल. यासाठी केंद्रीय आणि राज्यस्तरीय फॉरेन्सिक प्रयोगशाळा, राष्ट्रीय फॉरेन्सिक विज्ञान विद्यापीठ आणि NABL-मान्यताप्राप्त प्रयोगशाळांची मदत घेतली जाईल.

या डीएनए प्रोफाइलचा वापर नेपाळमध्ये सापडलेल्या अज्ञात मृतदेहांशी आणि मानवी अवशेषांशी जुळवणी करण्यासाठी केला जाईल. यामुळे कोणत्याही अज्ञात मृतदेहाचा डीएनए हरवलेल्या व्यक्तीच्या कुटुंबाशी जुळल्यास ओळख निश्चित करण्यात मदत होईल.

भारताने नेपाळमध्ये मदत आणि बचाव मोहिमेसाठीही सहाय्य सुरू ठेवले आहे. भारतीय वायुसेनेचे दोन C-130J विमान २१.५ टन मदत साहित्य घेऊन काठमांडू येथे पोहोचले आहेत, ज्यात वैद्यकीय पुरवठा आणि फॉरेन्सिक किट्स देखील आहेत.

नेपाळच्या अनेक जलविद्युत प्रकल्पांना पूरामुळे मोठे नुकसान झाले आहे. सहा प्रभावित हायड्रोपॉवर साइट्सवर सुमारे ९०० लोक हरवले असल्याचे सांगितले जात आहे. बचाव दल सडकेपर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न करत आहेत, पण अनेक सडकेच्या प्रवेशद्वारांवर मलबा आणि खडकांनी अडथळा निर्माण केला आहे.

SDPO सनी वर्धन यांनी सांगितले, "माहिती मिळताच सदर पोलीस ठाण्याने दोन्ही मृतदेह ताब्यात घेत पोस्टमॉर्टमसाठी चतरा सदर रुग्णालयात पाठवले आहेत."