नासा ने चंद्रावर 222 मीटर रुंद नवीन विशाल खड्डा शोधला

कॅलिफोर्निया। नासाच्या लूनर रिकॉनिसन्स ऑर्बिटरने चंद्रावर मे 2024 मध्ये तयार झालेल्या सर्वात मोठ्या नवीन क्रेटरची शोध घेतली आहे. हा खड्डा 222 मीटर रुंद आणि सरासरी 43 मीटर खोल आहे. शास्त्रज्ञांच्या मते अशा मोठ्या क्रेटर चंद्रावर सरासरी दर 132 वर्षांनी एकदाच तयार होतात.

मॅकगेटचिन क्रेटर चंद्राच्या पूर्व किनाऱ्यावर हायलँड आणि मारे क्षेत्राच्या सीमेजवळ आहे. हा खड्डा एखाद्या मोठ्या उल्कापिंडाच्या धडकेतून तयार झाला होता, ज्याच्या ऊर्जेमुळे पृष्ठभागावर खोल खड्डा आणि सुमारे 7 किलोमीटर रुंद थंड क्षेत्र तयार झाले.

नासाच्या टीमने जुन्या आणि नवीन छायाचित्रांची तुलना करून या क्रेटरची ओळख पटवली. 2025 मध्ये वाइड अँगल कॅमेर्‍याच्या प्रतिमेत चमकदार डाग दिसला, त्यानंतर नैरो अँगल कॅमेर्‍याने तपशीलवार छायाचित्रे घेतली. यामुळे कळाले की ही धडक एप्रिल ते मे 2024 दरम्यान झाली होती.

धडक्यामुळे बाहेर पडलेल्या खडक आणि धूळ शेकडो मीटरपर्यंत पसरलेली आहे. क्रेटरच्या भिंती सरासरी 24 अंश झुकलेल्या आहेत, काही ठिकाणी 40 अंशांपर्यंत. पृष्ठभागाखाली 20 मीटरपेक्षा अधिक खोल सामग्री बाहेर आली आहे.

शास्त्रज्ञांनी सांगितले की ही इम्पॅक्ट प्रक्रिया अभ्यासण्यासाठी एक नैसर्गिक प्रयोगशाळा आहे कारण आंतराळातील हवामान आणि लहान उल्कापिंडांमुळे अद्याप याला नुकसान झालेले नाही. यामुळे इम्पॅक्टची यांत्रिकी आणि पृष्ठभागातील बदलांचे मॉडेल सुधारण्यात मदत होईल.

ही शोध चंद्रावर मानवी मोहिमा आणि बेस तयार करण्यासाठीही उपयुक्त माहिती देऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय खगोलशास्त्रीय संघाने या क्रेटरचे नाव थॉमस मॅकगेटचिन यांच्या सन्मानार्थ ठेवले आहे, जे अपोलो युगातील चंद्र शास्त्रज्ञ होते आणि इम्पॅक्ट क्रेटरच्या मलब्याच्या मॉडेलवर काम केले.

ही घटना दर्शवते की चंद्र अजूनही सक्रिय आहे आणि नासाच्या ऑर्बिटरने सतत छायाचित्रे घेत या बदलांना पकडले आहे. नियमित देखरेखीशिवाय हा क्रेटर दीर्घकाळ अनदेखा राहू शकला असता. शास्त्रज्ञ या क्रेटरचा अधिक अभ्यास करत आहेत जेणेकरून इम्पॅक्ट प्रक्रियेला चांगल्या प्रकारे समजू शकेल.