संजुक्ता पराशर बनल्या CRPF च्या CoBRA युनिटच्या नवीन IG

CRPF च्या विशेष कमांडो युनिट CoBRA च्या नवीन इन्स्पेक्टर जनरल म्हणून 2006 बॅचच्या IPS अधिकारी डॉ. संजुक्ता पराशर यांची नियुक्ती झाली आहे. त्यांची ही नेमणूक अशा वेळी झाली आहे जेव्हा देशाच्या वेगवेगळ्या भागांमध्ये सुरक्षा आव्हानांचा स्वरूप बदलत आहे आणि जंगल-युद्धातील तज्ज्ञतेची फौजांची भूमिका वाढत आहे.

CoBRA युनिट विशेषतः गुरिल्ला आणि जंगल युद्धासाठी तयार करण्यात आली आहे. यामध्ये घनदाट जंगलांमध्ये लांब पायपीट ऑपरेशन, कठीण भूभागात हालचाल, अंबुश आणि काउंटर-अंबुश, IED च्या धोक्याचा सामना करणे, गुप्त माहितीच्या आधारे कारवाई आणि शस्त्रसज्ज उग्रवाद्यांविरुद्ध अचूक ऑपरेशन यांचा समावेश आहे. नक्सल विरोधी मोहिमांमध्ये CoBRA ची भूमिका दीर्घकाळापासून महत्त्वाची राहिली आहे, विशेषतः छत्तीसगड, झारखंड, ओडिशा आणि महाराष्ट्रसारख्या आव्हानात्मक भागांमध्ये.

संजुक्ता पराशर यांची ओळख असमच्या उग्रवाद प्रभावित भागांमध्ये सक्रिय फील्ड ऑपरेशन आणि नेतृत्वामुळे 'आयरन लेडी ऑफ असम' म्हणून झाली आहे. त्यांनी त्यांच्या कारकिर्दीच्या सुरुवातीपासूनच अशा भागांमध्ये काम केले जिथे घनदाट जंगल आणि शस्त्रसज्ज उग्रवादी होते. त्यांच्या फील्ड नेतृत्वामुळे त्यांना देशभर वेगळी ओळख मिळाली आहे.

त्यांचा व्यावसायिक प्रवास फक्त फील्ड ऑपरेशनपुरताच मर्यादित नाही. त्यांनी दिल्ली विद्यापीठाच्या इंद्रप्रस्थ कॉलेजमधून राजकारणशास्त्राचा अभ्यास केला आणि जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातून आंतरराष्ट्रीय संबंधांमध्ये उच्च शिक्षण घेतले. 2006 मध्ये UPSC नागरी सेवा परीक्षा मध्ये ऑल इंडिया रँक 85 मिळवून IPS सेवेत निवड झाली.

संजुक्ता पराशर यांनी राष्ट्रीय तपास एजन्सीमध्ये DIG म्हणूनही काम केले आहे, जिथे त्यांनी दहशतवाद आणि उग्रवादाशी संबंधित प्रकरणांची चौकशी आणि विविध एजन्सींशी समन्वयाचा अनुभव घेतला. त्यांच्याकडे ग्राउंड ऑपरेशन आणि राष्ट्रीय सुरक्षा तपास दोन्हीचा अनुभव आहे, जो CoBRA सारख्या प्रगत सुरक्षा मोहिमांसाठी महत्त्वाचा आहे.

CoBRA ची ऑपरेशनल भूमिका आता नक्सल विरोधी मोहिमांपासून पुढे जाऊन मणिपूरसारख्या संवेदनशील भागांमध्येही वाढत आहे, जिथे जंगल, डोंगर आणि सामाजिक आव्हाने आहेत. अशा भागांमध्ये जवानांना स्थानिक भौगोलिक परिस्थिती, संवेदनशीलता आणि गुप्त माहितीच्या आधारे धोरण आखावे लागते.